Het ontstaan en de behandelopties van melanoom

De medische term “melanoom” betekent letterlijk “zwart gezwel”. Het is een ernstige vorm van huidkanker. In principe kan een melanoom op alle leeftijden ontstaan, echter meestal treedt het tussen het 30ste en 60ste levensjaar op. [1] In de volgende animatie video wordt kort uitgelegd hoe melanoom ontstaat.

Het ontstaan van gevorderd of uitgezaaid melanoom [1]

Het menselijk lichaam is opgebouwd uit miljarden cellen. Het lichaam maakt continue nieuwe cellen aan door celdeling. Het lichaam bepaalt zelf wanneer een cel moet delen en wanneer niet. De celdeling kan echter ook verstoord raken. Door toeval, maar ook door schadelijke externe invloeden zoals UV straling. Cellen blijven zich ongecontroleerd delen, en het lichaam kan dit niet goed herstellen. Zo ontstaat een gezwel, ook wel tumor genoemd.

Net als veel andere soorten cellen kunnen ook pigmentcellen op deze manier veranderen in kankercellen. Pigmentcellen bevinden zich overal in de huid, en worden ook wel melanocyten genoemd. Soms liggen deze melanocyten dicht bij elkaar in de huid en vormen ze samen een donkere pigmentvlek. Er ontstaat dan een moedervlek. De in kankercellen veranderde pigmentcellen kunnen zich in de moedervlek bevinden, maar kunnen ook pigmentcellen zijn op andere plekken in de huid. Dit noemen we een melanoom.

Gevorderd of gemetastaseerd melanoom  [2]

Een melanoom is gevaarlijk. Het kan doorgroeien in diepere lagen van de huid en zo uitzaaien naar lymfeklieren en andere organen. De kankercellen kunnen ook uitzaaien via het bloed naar andere organen, zoals  longen, lever of hersenen. We spreken dan van een gevorderd of gemetastaseerd melanoom. Dit is een melanoom die niet meer operatief kan worden verwijderd of is uitgezaaid naar andere delen van het lichaam.

Risicofactoren voor het ontstaan van melanoom [2]

  • Te veel blootstelling aan UV straling (zonlicht, zonnebank), met name verbranding op jonge leeftijd kan het risico op een melanoom vergroten
  • Een lichte huidskleur, lichte of rossige haarkleur en lichte ogen, met name in combinatie met sproeten
  • Erfelijke aanleg; meerdere leden van een familie kunnen een melanoom ontwikkelen
  • De aanwezigheid van veel gewone of onrustige moedervlekken, ook wel atypische naevi genoemd. Deze zijn vaak ongelijkmatig van vorm, formaat en kleur

Herkennen van een melanoom [2]

U kunt een melanoom herkennen als een afwijkende moedervlek, of een nieuw ontstane moedervlek, die verandert. Dit gaat vaak samen met jeuken of bloeden van de moedervlek. De ABCDE methode wordt vaak gebruikt om en melanoom te herkennen.

  • Asymmetrie; wanneer de vlek niet aan beide kanten dezelfde vorm heeft
  • Borders (randen); wanneer de vlek een onregelmatige grillige rand heeft
  • Colour (kleur); de vlek heeft verschillende kleuren (bruin, zwart, rood, wit)
  • Diameter; de vlek is een stuk groter dan een normale moedervlek
  • Evolutie; er treedt een verandering op in een moedervlek

De behandeling van melanoom [2]

Patiënten met gevorderd of gemetastaseerd melanoom moeten worden doorverwezen voor behandeling naar een gespecialiseerd melanoomcentrum. Hiervan zijn er 14 in Nederland:

  • UMCG (Groningen)
  • RadboudUMC (Nijmegen)
  • EMC (Rotterdam)
  • UMCU (Utrecht)
  • LUMC (Leiden)
  • MUMC (Maastricht)
  • VUmc (Amsterdam)
  • NKI-AVL (Amsterdam)
  • MCL (Leeuwarden)
  • MMC (Veldhoven)
  • Amphia ziekenhuis (Breda)
  • MST (Enschede)
  • Isala kliniek (Zwolle)
  • Zuyderland (Geleen/Heerlen)

Gevorderd of gemetastaseerd melanoom kan op twee manieren worden behandeld:

  • Doelgerichte therapie; doelgerichte therapie is een behandeling die vaak oraal (via de mond) wordt ingenomen. Doelgerichte therapie wordt ook wel targeted therapie genoemd. Het is een medicijn dat de groei en deling van kankercellen blokkeert.
  • Immuuntherapie; immuuntherapie is een behandeling waarmee het eigen immuunsysteem wordt gestimuleerd om kankercellen te herkennen en te vernietigen, met als mogelijk resultaat afname van de tumor. Immuuntherapie wordt via een infuus toegediend.

Bent u patiënt en wordt u behandeld met de immuuntherapie van MSD, dan kunt u hier inloggen om meer korte animatie video’s te zien over uw behandeling. U kunt uw arts vragen om een wachtwoord hiervoor te ontvangen.

Bent u medisch professional en wenst u meer informatie over onze immuuntherapiebehandeling bij melanoom, logt u dan hier in.

Referenties:

  1. http://www.huidarts.com/huidaandoeningen/melanoom-huidkanker/
  2. http://stichtingmelanoom.nl/mel/melanoom